Πανήγυρις Παναγίας Πορφύρας, Αγ. Αχιλλείου Πρεσπών Φλώρινας
Στα ίχνη μιας «άλλης» παράδοσης που δεν περιορίζεται στη ρουστίκ λάμψη του φολκλόρ, αλλά απεγνωσμένα ψάχνει να συγχρονιστεί στους χτύπους της καρδιάς ενός κόσμου που αν και έφυγε ανεπιστρεπτί εξακολουθεί να ασκεί γοητεία στις κουρασμένες ψυχές των ανθρώπων της εποχής μας, πραγματοποιείται κάθε χρόνο το σαββατοκύριακο των Εισοδίων της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου) η «Πανήγυρις Παναγίας Πορφύρας» στο παραμυθένιο νησάκι του Αγ. Αχιλλείου στις μαγευτικές Πρέσπες. Πανηγυριστές κάθε ηλικίας, ψάλτες, τραγουδιστές, οργανοπαίκτες και χορευτές από την Ελλάδα, τη Σερβία, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Αλβανία μαζί με τους είκοσι επτά κατοίκους του νησιού, καταφέρνουν να δημιουργήσουν μία ατμόσφαιρα ονειρική και να μετατρέψουν το πανηγύρι στο εγκαταλελειμμένο βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας Πορφύρας σε γεγονός πανελλαδικά μοναδικό.
Η «πανήγυρις» διαρκεί δύο μέρες, Σάββατο και Κυριακή. Δύο είναι τα βασικά στοιχεία που την καθιστούν την μοναδική:
- Καθ’ όλη την διάρκεια της «πανηγύρεως» οι συμμετέχοντες δεν φορούν σύγχρονα ενδύματα, αλλά αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές σε μια ατέλειωτη ποικιλία, καθώς καμία φορεσιά δεν είναι πανομοιότυπη με κάποια άλλη.
- Πρόκειται για ένα «πραγματικό» πανηγύρι, και όχι για οργανωμένη εκδήλωση, δρώμενο ή αναβίωση προορισμένη για κοινό και θεατές.
Η «Πανήγυρις» ξεκινά επίσημα το απόγευμα του Σαββάτου, όταν το μπουλούκι των πανηγυριστών από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, φορτωμένο με τα χρειώδη (εικόνες, λειτουργικά σκεύη και βιβλία, μελισσοκέρι, λάδι για τα καντήλια, καλάθια με τις αρτοκλασίες, υφαντά στρωσίδια κ.ο.κ.) παίρνει το δρόμο για το εγκαταλελειμμένο μοναστήρι της Παναγίας Πορφύρας (16ος αι), είκοσι λεπτά ποδαρόδρομο σε μαγευτική φύση, στην άλλη άκρη του νησιού. Εκεί, ελλείψει ηλεκτρικού, κάτω από το φως των καντηλιών και των κεριών, τελείται σε όλες τις βαλκανικές γλώσσες ο εσπερινός. Η επιστροφή στο χωριό γίνεται, καθώς πέφτει το σκοτάδι, με φαναράκια.
Μόλις οι πανηγυριστές φτάσουν στο χωριό, συνοδεία παραδοσιακών οργάνων, ξεκινούν τα προεόρτια, με κεράσματα, τραγούδια και χορούς από αυλή σε αυλή στα πέντε σπίτια του Αγ. Αχιλλείου. Ακολουθεί τραπέζι στην ταβέρνα του ξενώνα με συζητήσεις, τραγούδια και χορούς μέχρι το βράδυ.
Την επόμενη μέρα, Κυριακή, νωρίς το πρωί οι πανηγυριστές ετοιμάζονται για την κυριακάτικη θεία λειτουργία με τρόπο τελετουργικό. Φορούν τις καλύτερες φορεσιές τους και στολίζονται με πλουσιότερα στολίδια και κοσμήματα απ’ ό,τι χθες. Η Θεία Λειτουργία τελείται σε όλες τις βαλκανικές γλώσσες σε ιδιαίτερα κατανυκτικό κλίμα.
Μετά από το αντίδωρο, μοιράζεται αρτοκλασία, πρώτα ψωμί με κρασί και έπειτα γλυκιά νηστίσιμη, λόγω της νηστείας των Χριστουγέννων. Ακολουθεί η αναμνηστική φωτογραφία έξω από το ναό, στην αυλή του ερειπωμένου μοναστηριού. Έπειτα, σιγά σιγά το μπουλούκι φορτώνεται τις πραμάτειες του και με χαρούμενα τραγούδια και σκοπούς παίρνει το δρόμο της επιστροφής.
Ακολουθεί ο «τρανός χορός» μπροστά στη βασιλική του Αγ. Αχιλλείου. Ο χορός είναι ιδιαίτερα τελετουργικός καθώς συμμετέχουν όλοι οι πανηγυριστές με μια μοναδική ποικιλία φορεσιών και χορών, συνοδεία πολλών γνωστών παραδοσιακών οργανοπαικτών. Μετά από ώρα, νωρίς το απόγευμα, καθώς ο ήλιος αρχίζει να πέφτει, σιγά σιγά το γλέντι παίρνει το τέλος του και οι πανηγυριστές ετοιμάζονται για το δρόμο της επιστροφής.
Στην «Πανήγυρι» μπορούν να πάρουν μέρος φορείς, άτυπες ομάδες καθώς και ιδιώτες που διαθέτουν αυθεντικές παραδοσιακές φορεσιές ή ποιοτικά αντίγραφα, εφόσον πρώτα συνεννοηθούν με τον διοργανωτή φορέα (Μεθόριο Κέντρο) στα τηλέφωνα:
- 23430 32508
- 6974723762
- 6974870007
Copyright ©2009